1. Hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý viên chức theo vị trí việc làm
Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 259/2026/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Nghị định được ban hành nhằm cụ thể hóa Luật Viên chức (đã được sửa đổi, bổ sung), đồng thời thay thế các quy định trước đây về tuyển dụng, sử dụng, quản lý và đào tạo, bồi dưỡng viên chức. Đây là bước hoàn thiện quan trọng của hệ thống pháp luật về viên chức, đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị khu vực sự nghiệp công lập, xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, có năng lực và trách nhiệm, lấy vị trí việc làm và kết quả thực hiện nhiệm vụ làm trung tâm.
So với Nghị định số 115/2020/NĐ-CP, Nghị định số 259/2026/NĐ-CP có phạm vi điều chỉnh rộng hơn, tích hợp nhiều nội dung trước đây được quy định ở các văn bản khác, đồng thời bổ sung nhiều cơ chế mới phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và cải cách chế độ công vụ, công chức, viên chức.
2. Đổi mới công tác tuyển dụng theo hướng công khai, minh bạch và chuyển đổi số
Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định là tiếp tục hoàn thiện quy định về tuyển dụng viên chức trên cơ sở bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh, công khai, minh bạch, khách quan và lựa chọn đúng người đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm.
Nghị định quy định đầy đủ về điều kiện đăng ký dự tuyển, hình thức tuyển dụng, nội dung thi tuyển, xét tuyển, quy trình tổ chức tuyển dụng và tiếp nhận vào làm viên chức. Đặc biệt, việc tuyển dụng phải căn cứ vào nhu cầu sử dụng, vị trí việc làm, cơ cấu chức danh nghề nghiệp và quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập.
Một điểm mới đáng chú ý là cho phép người dự tuyển thực hiện đăng ký dự tuyển bằng phương thức điện tử. Quy định này góp phần giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dự tuyển, đồng thời tạo điều kiện để các cơ quan, đơn vị xây dựng cơ sở dữ liệu tuyển dụng thống nhất, từng bước thực hiện chuyển đổi số trong công tác quản lý nhân sự.
Bên cạnh đó, Nghị định tiếp tục hoàn thiện cơ chế thu hút người có tài năng, tạo cơ sở pháp lý để các đơn vị sự nghiệp công lập tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ yêu cầu phát triển.
3. Hoàn thiện chế độ hợp đồng làm việc
Nghị định quy định cụ thể việc ký kết, thực hiện, sửa đổi, tạm hoãn và chấm dứt hợp đồng làm việc của viên chức, bảo đảm thống nhất với Bộ luật Lao động và Luật Viên chức.
Việc ban hành mẫu hợp đồng làm việc thống nhất góp phần bảo đảm tính đồng bộ trong quá trình áp dụng pháp luật, hạn chế sự khác nhau giữa các cơ quan, đơn vị, đồng thời tạo thuận lợi cho công tác quản lý hồ sơ viên chức.
Các quy định về quyền, nghĩa vụ của các bên trong quan hệ hợp đồng cũng được cụ thể hóa, góp phần nâng cao trách nhiệm của cả đơn vị sử dụng và viên chức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
4. Đổi mới công tác sử dụng viên chức gắn với vị trí việc làm
Nghị định dành một chương quan trọng quy định về sử dụng viên chức, bao gồm các nội dung như phân công nhiệm vụ, điều động, biệt phái, luân chuyển, bổ nhiệm, miễn nhiệm, chuyển đổi vị trí việc làm, thay đổi vị trí việc làm, nghỉ hưu và thôi việc.
Điểm nổi bật là mọi quyết định về sử dụng viên chức đều phải căn cứ vào vị trí việc làm đã được phê duyệt và yêu cầu thực tiễn của đơn vị. Điều này góp phần khắc phục tình trạng bố trí nhân sự chưa phù hợp với chuyên môn hoặc sử dụng nguồn nhân lực chưa hiệu quả.
Nghị định cũng tạo cơ sở pháp lý để người đứng đầu đơn vị chủ động hơn trong việc điều động, bố trí và sử dụng viên chức, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.
5. Hoàn thiện cơ chế bổ nhiệm và thay đổi chức danh nghề nghiệp
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định là quy định đầy đủ về bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, chuyển chức danh nghề nghiệp và thay đổi bậc nghề nghiệp trong cùng vị trí việc làm.
Các quy định này được xây dựng theo hướng gắn việc phát triển nghề nghiệp của viên chức với kết quả đánh giá, năng lực thực tiễn và yêu cầu của vị trí việc làm, thay vì chủ yếu dựa vào thời gian công tác như trước đây.
Đây là bước tiến quan trọng nhằm tạo động lực để viên chức không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và chất lượng thực thi công vụ.
6. Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng viên chức
Một điểm mới khác của Nghị định là tích hợp các quy định về đào tạo, bồi dưỡng viên chức vào cùng một văn bản quy phạm pháp luật, thay vì điều chỉnh bằng nghị định riêng như trước.
Nghị định quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, đơn vị sử dụng và viên chức trong việc xây dựng kế hoạch đào tạo, cử đi học, sử dụng kinh phí đào tạo và đánh giá hiệu quả sau đào tạo.
Việc đào tạo, bồi dưỡng được xác định là hoạt động thường xuyên nhằm chuẩn hóa tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, cập nhật kiến thức mới và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, hội nhập quốc tế cũng như đổi mới quản trị đơn vị sự nghiệp công lập.
7. Tăng cường quản lý viên chức trên nền tảng số
Nghị định quy định rõ trách nhiệm quản lý viên chức của Bộ Nội vụ, các bộ, ngành, địa phương và người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập.
Đáng chú ý, việc quản lý hồ sơ viên chức được thực hiện theo hướng số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử thống nhất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc cập nhật, khai thác và chia sẻ thông tin trong toàn hệ thống.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý viên chức không chỉ góp phần giảm thủ tục hành chính mà còn nâng cao tính minh bạch, chính xác và hiệu quả quản lý.
Ý nghĩa đối với các đơn vị sự nghiệp công lập
Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là các cơ sở giáo dục, y tế, khoa học và thể dục thể thao, Nghị định số 259/2026/NĐ-CP tạo khuôn khổ pháp lý đồng bộ để quản lý đội ngũ viên chức theo hướng hiện đại.
Việc tuyển dụng gắn với vị trí việc làm, sử dụng nhân lực theo năng lực, đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số sẽ giúp các đơn vị chủ động hơn trong công tác tổ chức cán bộ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả cung ứng dịch vụ sự nghiệp công.
Bên cạnh đó, việc liên thông giữa các quy định về tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, đào tạo, bổ nhiệm và phát triển nghề nghiệp góp phần hình thành cơ chế quản trị nhân sự thống nhất, bảo đảm viên chức được quản lý trong suốt quá trình công tác trên cơ sở kết quả thực hiện nhiệm vụ và năng lực thực tiễn.
Kết luận
Nghị định số 259/2026/NĐ-CP đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong chính sách quản lý viên chức ở nước ta. Những quy định mới về tuyển dụng theo vị trí việc làm, chuyển đổi số trong quản lý nhân sự, đổi mới cơ chế sử dụng, phát triển chức danh nghề nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng sẽ góp phần xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động và thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Để triển khai hiệu quả Nghị định, các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập cần khẩn trương rà soát vị trí việc làm, hoàn thiện quy chế tuyển dụng và quản lý viên chức, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu nhân sự, đồng thời nâng cao năng lực của đội ngũ làm công tác tổ chức cán bộ. Đây là những điều kiện quan trọng để các quy định mới đi vào cuộc sống, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của khu vực sự nghiệp công lập và đáp ứng yêu cầu cải cách nền hành chính nhà nước.
https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/7/259-ndcp.signed.pdf
Pháp chế